การใช้เครื่องวัดความหนืด ทดสอบตัวอย่างหนึ่งขวด เริ่มจากเตรียมและปิดขวดให้ถูกวิธี วางขวดบนถาดหมุนให้ตรงกับตำแหน่งที่เลือกบนหน้าจอ ตั้งค่าอุณหภูมิ แล้วกดเริ่มทดสอบ เมื่อเครื่องทำงานเสร็จ ให้ตรวจค่าความหนืดจลน์และความหนาแน่นพร้อมอุณหภูมิที่รายงานผล รวมถึงสัญลักษณ์ต่าง ๆ ที่มีผลต่อการอ่านผลทดสอบ 

สำหรับบทความนี้จะแนะนำวิธีการใช้งานเครื่องวัดความหนืดรุ่น OptiMVD-AS2 ตั้งแต่ขั้นตอนเตรียมความพร้อมก่อนใส่ตัวอย่างไปจนถึงการอ่านผลทดสอบที่ถูกวิธี 

ที่ Chemical House & Lab Instrument เรามีจำหน่ายเครื่องวัดความหนืด เหมาะสำหรับห้องแล็บในอุตสาหกรรมน้ำมัน โรงกลั่น โรงงานเคมี หรือห้องแล็ที่รับบริการทดสอบ 

ตรวจความพร้อมก่อนใส่ตัวอย่าง 

หลังเปิดเครื่อง ให้รอจน System Check ผ่าน แล้วดูแถบสถานะของเครื่องวัด A และ B บนหน้าจอ แถบสีเขียวหมายถึงพร้อมทดสอบ สีเหลืองหมายถึงกำลังทำงาน และสีแดงหมายถึงเกิดข้อผิดพลาดระหว่างใช้งาน หาก System Check ไม่ผ่าน เครื่องจะยังเริ่มทดสอบไม่ได้ 

ตรวจด้วยว่ามีขวดและอุปกรณ์ปิดขวดชุดใหม่สำหรับตัวอย่าง ระบบตัวทำละลายพร้อมใช้งาน และภาชนะรองรับของเสียยังรองรับการทดสอบได้ ก่อนเริ่มควรทราบด้วยว่าตัวอย่างนี้ต้องวัด KV ที่อุณหภูมิใด เพราะค่าที่ได้ต้องนำไปเทียบกับเกณฑ์ที่ใช้อุณหภูมิเดียวกัน 

เตรียมตัวอย่างและปิดขวดให้ถูกวิธี 

OptiMVD ใช้ ขวดแก้ว ฝา และแผ่นซีล (septum) ชุดใหม่สำหรับตัวอย่างแต่ละขวด ตามขั้นตอนในคู่มือ ให้เติมตัวอย่างจนถึงคอขวด จากนั้นใส่แผ่นซีลลงในฝาโดยให้ด้านแข็งคว่ำลงและด้านอ่อนหงายขึ้น แล้วขันฝาให้แน่น 

ควรตรวจทิศทางของแผ่นซีลก่อนปิดฝาทุกครั้ง คู่มือระบุว่าการนำแผ่นซีลกลับมาใช้ซ้ำอาจทำให้เครื่องดูดตัวอย่างไม่ขึ้น หรือมีเศษวัสดุเข้าสู่เครื่องได้ 

วางขวดบนถาดหมุนและเลือกตำแหน่งให้ตรงกัน 

นำขวดไปวางบน Carousel A หรือ Carousel B แล้วเปิดหน้า TEST SETUP หากใช้ Carousel B ให้เลือกถาด B บนหน้าจอจนเป็นถาดที่กำลังใช้งาน (Active Carousel) ก่อน จึงเลือกหมายเลขตำแหน่งที่ตรงกับขวดจริง ตำแหน่งที่เลือกจะมีวงสีเขียวแสดงบนจอ 

บางตำแหน่งของถาดอยู่ใต้หน้าจอ หากต้องหมุนถาดเพื่อวางขวด ให้ใช้ปุ่มหมุนบนหน้าจอ ไม่หมุนถาดด้วยมือ ก่อนตั้งค่าขั้นต่อไป ควรอ่านหมายเลขตำแหน่งบนถาดจริงเทียบกับหน้าจออีกครั้ง โดยเฉพาะเมื่อมีตัวอย่างหลายขวดอยู่บนทั้งสองถาด 

ตั้งค่าตัวอย่างบนหน้า PROGRAM VIAL 

เมื่อเลือกตำแหน่งขวดแล้ว ให้กด PROGRAM VIAL เพื่อกรอกข้อมูลการทดสอบของตำแหน่งนั้น 

กรอกข้อมูลตัวอย่างและเลือกอุณหภูมิที่ต้องการวัด 

ข้อมูลหลักที่ต้องตรวจมีดังนี้ 

• Sample ID: รหัสที่ใช้ระบุตัวอย่างและค้นหาผลภายหลัง 

• Sample Type: ประเภทตัวอย่างที่เลือกจากรายการของเครื่อง 

• KV Temperature: อุณหภูมิที่ต้องการวัดค่าความหนืดจลน์ 

• Density format: รูปแบบหรือหน่วยที่ต้องการใช้แสดงค่าความหนาแน่น 

• Note: ข้อมูลประกอบการทดสอบ ซึ่งไม่จำเป็นต้องกรอกทุกครั้ง 

เลือก KV Temperature ให้ตรงกับวิธีทดสอบหรือข้อกำหนดที่ห้องแล็บจะใช้เปรียบเทียบผล ส่วน Density format เป็นการเลือกรูปแบบการแสดงค่า ไม่ใช่ช่องตั้งอุณหภูมิรายงานค่าความหนาแน่น 

ตั้งค่าทดสอบหนึ่งหรือสองอุณหภูมิด้วย OptiMVD-AS2 

หากต้องการค่า KV เพียงอุณหภูมิเดียว ให้ตั้งค่าการวัดตามอุณหภูมิที่กำหนดไว้ หากต้องการผลจากตัวอย่างขวดเดียวที่ สองอุณหภูมิ ให้เลือก Dual Temperature และกำหนด KV Temperature สำหรับเครื่องวัดทั้งสองชุดตามที่งานทดสอบต้องการ 

ตัวอย่างเช่น ห้องแล็บอาจต้องการผลที่ 40°C และ 100°C เมื่อทดสอบแบบ Dual Temperature ที่ สองอุณหภูมิต่างกัน เครื่องจึงจะคำนวณและแสดงค่า Viscosity Index (VI) ด้วย การเลือกใช้ทั้งสองเครื่องวัดโดยตั้งอุณหภูมิเดียวกันจะไม่ทำให้มีค่า VI จากเงื่อนไขนี้ 

ตรวจรายการแล้วเริ่มทดสอบ 

หลังกรอกข้อมูลบนหน้า PROGRAM VIAL ให้กด ADD เพื่อบันทึกข้อมูลลงในตำแหน่งขวดที่เลือก จากนั้นตรวจ Sample ID หมายเลขตำแหน่ง และอุณหภูมิที่ตั้งไว้บนหน้าจอให้ตรงกับตัวอย่างจริง 

ก่อนกด START RUN ให้ตรวจรายการที่ตั้งโปรแกรมไว้บน Carousel A และ B ทั้งสองถาด แม้ครั้งนี้จะตั้งใจวัดเพียงขวดเดียว เพราะคำสั่ง START RUN จะเริ่มงานสำหรับขวดที่ตั้งโปรแกรมไว้บนทั้งสองถาด เมื่อเริ่มแล้วสามารถดูตัวอย่างที่กำลังวัด ลำดับงาน และความคืบหน้าได้ที่หน้า HOME 

การอ่านผลทดสอบเพื่อนำไปใช้ 

เมื่อการทดสอบเสร็จ ให้เปิดหน้า RESULTS แล้วเลือกผลจาก Sample ID และตำแหน่งขวด ให้ตรงกับตัวอย่างที่นำเข้าเครื่อง 

อ่านค่า KV และความหนาแน่นพร้อมเงื่อนไขการวัด 

หน้า RESULTS แสดงค่า KV พร้อมอุณหภูมิที่ทดสอบ และ ค่าความหนาแน่น ณ อุณหภูมิรายงานผล หากทดสอบแบบ Dual Temperature ที่สองอุณหภูมิต่างกัน ให้ตรวจค่า VI ที่แสดงเพิ่มเติมด้วย 

การนำค่า KV ไปเทียบกับเกณฑ์ QC ต้องตรวจหน่วยและอุณหภูมิควบคู่กัน เช่น ผลที่ 40°C ควรเทียบกับข้อกำหนดที่ระบุ 40°C เช่นเดียวกัน สำหรับความหนาแน่นให้ดูอุณหภูมิรายงานผลของค่านั้น ไม่สมมติว่าเป็นอุณหภูมิเดียวกับ KV โดยอัตโนมัติ 

ตรวจสัญลักษณ์เตือนและผลละเอียด 

หากต้องการดูข้อมูลมากกว่าตารางผล ให้แตะผลรายการนั้นเพื่อเลือก แล้วแตะอีกครั้งเพื่อเปิด Detailed Results หน้านี้แสดงข้อมูลประกอบของ KV เช่น อุณหภูมิ ผลแต่ละช่วงการวัด และข้อมูลความหนาแน่นในรูปแบบต่าง ๆ