การตรวจสอบผลิตภัณฑ์โลหะตามมาตรฐาน มอก. ไม่เพียงแต่เป็นขั้นตอนสำคัญในการรับรองคุณภาพ แต่ยังเป็นการสร้างความมั่นใจในความปลอดภัยของผู้ใช้งานในระยะยาว มาตรฐาน มอก. ถูกออกแบบมาเพื่อให้ผลิตภัณฑ์โลหะมีความทนทาน ใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ และไม่ก่อให้เกิดอันตรายในสภาพแวดล้อมต่าง ๆ การทดสอบ มอก. ช่วยให้ผู้ผลิตมั่นใจว่าผลิตภัณฑ์ที่ออกสู่ตลาดจะมีคุณภาพตามที่ลูกค้าคาดหวัง และสามารถตอบโจทย์การใช้งานในอุตสาหกรรมที่หลากหลายได้อย่างเต็มที่

 

มาตรฐาน มอก. คืออะไร? เกณฑ์การตัดสิน: ห้องปฏิบัติการแบบไหนที่ สมอ. ยอมรับในการทดสอบ มอก.?

ก่อนที่เราจะไปเจาะลึกว่าว่าการทดสอบ มอก. ผลิตภัณฑ์โลหะ ต้องทดสอบอะไรบ้าง และมีเครื่องมืออะไร หัวข้อนี้เราจะมาทำความเข้าใจถึงมาตรฐาน มอก. กันก่อน

มาตรฐาน มอก. (มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม) คือ ชุดข้อกำหนดที่ถูกพัฒนาขึ้นโดยสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) ของประเทศไทย เพื่อใช้ในการตรวจสอบและรับรองความปลอดภัย รวมถึงคุณภาพของผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ในหลากหลายอุตสาหกรรม โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์โลหะ มาตรฐาน มอก. มีวัตถุประสงค์ในการกำหนดข้อกำหนดที่ชัดเจนเกี่ยวกับคุณสมบัติของวัสดุและกระบวนการผลิต เพื่อให้มั่นใจว่าผลิตภัณฑ์ที่ออกจากโรงงานสามารถใช้งานได้อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพตามที่คาดหวังในทุกสถานการณ์ ทั้งนี้ยังช่วยเสริมสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภคและสนับสนุนการพัฒนาอุตสาหกรรมให้เป็นไปตามมาตรฐานระดับสากล

เกณฑ์การตัดสิน: ห้องปฏิบัติการแบบไหนที่ สมอ. ยอมรับในการทดสอบ มอก.?

สมอ. ไม่ได้เป็นผู้ลงมือทดสอบสินค้าทุกชิ้นด้วยตัวเอง แต่จะมอบหมายให้ห้องปฏิบัติการเครือข่ายเป็นผู้ดำเนินการ โดยแล็บที่จะสามารถออกผลทดสอบ (Test Report) เพื่อใช้ประกอบการขอ มอก. ได้นั้น ต้องผ่านเกณฑ์การคัดเลือกที่เข้มงวด ดังนี้:

• ต้องเป็นห้องปฏิบัติการที่ได้รับการแต่งตั้งจาก สมอ.: มีรายชื่อขึ้นทะเบียนเป็นหน่วยตรวจสอบผลิตภัณฑ์อย่างเป็นทางการ

• ได้รับการรับรองมาตรฐาน ISO/IEC 17025: นี่คือหัวใจสำคัญที่สุด ห้องแล็บต้องมีระบบบริหารงานคุณภาพสำหรับห้องปฏิบัติการทดสอบและสอบเทียบที่ได้รับการยอมรับในระดับสากล

• มีความพร้อมด้านเครื่องมือวัดและทดสอบความแม่นยำสูง: เครื่องมือวิทยาศาสตร์และเครื่องมือทดสอบทางวิศวกรรมที่ใช้ในแล็บต้องได้รับการสอบเทียบ (Calibration) อย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้มั่นใจว่าผลการวัดมีความเที่ยงตรงและไม่มีความคลาดเคลื่อน

ดังนั้น ไม่ว่าจะเป็นห้องปฏิบัติการภายนอก (Third-party Lab) หรือห้องปฏิบัติการของโรงงานเองที่ต้องการขึ้นทะเบียนตรวจสอบ จำเป็นต้องเลือกใช้ เครื่องมือทดสอบที่มีมาตรฐานสูง แข็งแรงทนทาน และให้ผลลัพธ์ที่แม่นยำ เพื่อให้สอดคล้องกับข้อกำหนดอันเข้มงวดของ สมอ.

 

ประเภทของการทดสอบที่จำเป็นสำหรับผลิตภัณฑ์โลหะ

สำหรับการทดสอบ มอก.

 

การทดสอบทางกล (Mechanical Testing)

การทดสอบทางกลเป็นการประเมินความแข็งแรงและความทนทานของผลิตภัณฑ์โลหะ ซึ่งรวมถึงการทดสอบแรงดึง (Tensile Test), ความแข็ง (Hardness Test), และความเหนียว (Impact Test)

• การทดสอบแรงดึง ใช้เพื่อวัดความสามารถของโลหะในการต้านทานแรงที่พยายามดึงออกจากกัน
• การทดสอบความแข็ง ช่วยให้เราเข้าใจถึงความต้านทานต่อการขีดข่วนและการเสื่อมสภาพของวัสดุ
• การทดสอบความเหนียว ใช้ในการตรวจสอบความสามารถในการรับแรงกระแทกหรือการแตกหักของโลหะ

การทดสอบเหล่านี้มีความสำคัญในการประเมินความแข็งแรงและความทนทานของผลิตภัณฑ์โลหะให้สามารถใช้งานได้ในสภาพแวดล้อมที่หลากหลายและยาวนาน

แนะนำเครื่องมือสำหรับการทดสอบ

• Universal Tester
• Universal Tester PU-2

 

การทดสอบทางเคมี (Chemical Testing)

การทดสอบทางเคมีจะช่วยในการวิเคราะห์องค์ประกอบทางเคมีของโลหะ เพื่อให้มั่นใจว่าวัสดุที่ใช้งานมีคุณสมบัติตามที่กำหนด โดยการใช้เครื่องมือ Spectrometer ในการวิเคราะห์องค์ประกอบทางเคมีของวัสดุโดยการวัดการดูดกลืนหรือการสะท้อนแสงในช่วงคลื่นที่แตกต่างกัน เครื่องมือชนิดนี้สามารถใช้วิเคราะห์ธาตุต่าง ๆ ในโลหะได้อย่างแม่นยำ เช่น การวัดความเข้มข้นของธาตุต่าง ๆ ในโลหะ ซึ่งการทดสอบนี้ช่วยให้มั่นใจได้ว่าโลหะที่ใช้ในการผลิตมีคุณสมบัติตรงตามมาตรฐานที่กำหนดและเหมาะสมกับการใช้งานในสภาพแวดล้อมต่าง ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

แนะนำเครื่องมือสำหรับการทดสอบ:

• เครื่องมือจาก Chemical House and Lab

 

เลข มอก. ที่ใช้ในการตรวจสอบผลิตภัณฑ์โลหะ

มอก. 89-2553 – มาตรฐานสำหรับเหล็กเส้นและเหล็กรูปพรรณ

มาตรฐานนี้ใช้สำหรับการตรวจสอบคุณภาพของเหล็กเส้นในงานก่อสร้าง โดยเน้นการทดสอบคุณสมบัติทางกล เช่น ความแข็งแรง ความยืดหยุ่น และความทนทานต่อแรงกด เพื่อให้แน่ใจว่าเหล็กเส้นที่ใช้มีความสามารถในการรองรับน้ำหนักและแรงที่กระทำในงานก่อสร้างได้อย่างปลอดภัย

 

มอก. 1372-2553 – มาตรฐานสำหรับโลหะทนไฟ

ใช้ในการตรวจสอบโลหะที่ใช้ในงานอุตสาหกรรมทนไฟ เช่น เตาหลอมและระบบท่อ โดยทดสอบความทนทานต่ออุณหภูมิสูงและความแข็งแรงภายใต้สภาวะที่ร้อน เพื่อให้มั่นใจว่าโลหะที่ใช้สามารถทนทานต่ออุณหภูมิสูงและไม่เกิดการเสื่อมสภาพในสภาวะร้อนได้

 

มอก. 2135-2554 – มาตรฐานสำหรับสแตนเลสสตีล

มาตรฐานนี้ใช้ในการตรวจสอบผลิตภัณฑ์จากสแตนเลส เช่น ท่อสแตนเลสและชิ้นส่วนเครื่องจักร โดยการทดสอบคุณสมบัติทางเคมีและกล เช่น ความทนทานต่อการกัดกร่อน และการยืดหยุ่น เพื่อให้มั่นใจว่าสแตนเลสที่ใช้มีความทนทานและเหมาะสมกับการใช้งานในสภาพแวดล้อมที่มีการสัมผัสกับสารเคมีหรือการกัดกร่อนได้

 

มอก. 2303-2552 – มาตรฐานสำหรับอุปกรณ์และเครื่องมือโลหะสำหรับการเกษตร

ใช้ในการตรวจสอบอุปกรณ์โลหะที่ใช้ในอุตสาหกรรมการเกษตร เช่น เครื่องมือเกษตร โดยทดสอบความแข็งแรงและความทนทานในการใช้งาน เพื่อให้แน่ใจว่าเครื่องมือเหล่านี้สามารถทนทานและใช้งานได้ในสภาพแวดล้อมทางการเกษตรที่มีการใช้งานหนักและต่อเนื่อง

 

มอก. 2314-2555 – มาตรฐานสำหรับเหล็กเส้นสำหรับงานโครงสร้าง

ใช้ในการตรวจสอบเหล็กเส้นที่ใช้ในงานโครงสร้างทางวิศวกรรม โดยทดสอบความแข็งแรงและทนทานของเหล็กในสภาวะต่าง ๆ เพื่อให้มั่นใจว่าเหล็กเส้นสามารถรองรับแรงและการใช้งานในงานโครงสร้างได้อย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัย

 

วิธีการเลือกเครื่องมือที่เหมาะสมสำหรับการทดสอบตาม มอก.

การเลือกเครื่องมือสำหรับการทดสอบตามมาตรฐาน มอก. เป็นขั้นตอนที่สำคัญในการตรวจสอบคุณสมบัติของผลิตภัณฑ์ โดยต้องพิจารณาปัจจัยหลายประการเพื่อให้ได้เครื่องมือที่เหมาะสมกับการทดสอบที่ต้องการ เช่น:

• ประเภทของผลิตภัณฑ์: เครื่องมือที่เลือกต้องสามารถทดสอบคุณสมบัติของวัสดุหรือผลิตภัณฑ์ที่ตรงกับประเภทนั้น ๆ เช่น การทดสอบโลหะ พลาสติก หรือวัสดุประเภทอื่น ๆ
• วัตถุประสงค์ในการทดสอบ: การทดสอบที่ต้องการ เช่น การทดสอบความแข็ง ความยืดหยุ่น หรือความทนทานต่ออุณหภูมิสูง ต้องเลือกเครื่องมือที่รองรับการทดสอบตามความต้องการนั้น ๆ
• มาตรฐาน มอก. ที่เกี่ยวข้อง: การเลือกเครื่องมือจะต้องสอดคล้องกับมาตรฐาน มอก. ที่ใช้ในการทดสอบผลิตภัณฑ์นั้น ๆ เพื่อให้มั่นใจว่าผลการทดสอบมีความถูกต้องและเชื่อถือได้

 

ตัวอย่างการเลือกเครื่องมือที่เหมาะสม

• สำหรับการทดสอบพลาสติก: เครื่องมือที่ใช้ควรเป็นเครื่องทดสอบความแข็ง, ความยืดหยุ่น และการทนทานต่อการขีดข่วน เช่น Universal Testing Machines (UTM) ที่สามารถทดสอบแรงดึงและการยืดตัวของพลาสติกได้
• สำหรับการทดสอบโลหะ: เครื่องมือที่เลือกอาจเป็นเครื่องทดสอบความแข็ง (Hardness Testers), เครื่องทดสอบแรงดึง (Tensile Testers), หรือเครื่องทดสอบการกัดกร่อน (Corrosion Testers) เพื่อประเมินคุณสมบัติทางกลและการต้านทานการกัดกร่อนของโลหะ

การเลือกเครื่องมือที่เหมาะสมจะช่วยให้กระบวนการทดสอบเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและได้ผลลัพธ์ที่เชื่อถือได้ตามมาตรฐาน มอก.

 

ข้อกำหนดและวิธีการทดสอบตาม มอก.

มาตรฐานที่ใช้ในการทดสอบโลหะ

ข้อกำหนดทางเทคนิคที่ควรปฏิบัติตามตามมาตรฐาน มอก. เป็นสิ่งสำคัญในการรับรองคุณภาพและความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์โลหะ โดยมาตรฐาน มอก. จะกำหนดข้อกำหนดที่ชัดเจนเกี่ยวกับคุณสมบัติของวัสดุ วิธีการทดสอบ และเกณฑ์การประเมินผล เช่น มอก. 89-2553 สำหรับเหล็กเส้น, มอก. 2135-2554 สำหรับสแตนเลสสตีล เป็นต้น การปฏิบัติตามข้อกำหนดเหล่านี้จะช่วยให้มั่นใจว่าโลหะที่ใช้มีคุณภาพตามที่คาดหวัง

 

ขั้นตอนการทดสอบที่เป็นมาตรฐาน

การทดสอบตามมาตรฐาน มอก. ประกอบด้วยขั้นตอนที่สำคัญ ได้แก่

1. การเตรียมตัวอย่างการทดสอบ: การเลือกและเตรียมตัวอย่างวัสดุที่เหมาะสมสำหรับการทดสอบ โดยต้องมีขนาดและลักษณะตามที่กำหนดในมาตรฐาน
2. การใช้เครื่องมือ: การเลือกเครื่องมือที่ถูกต้องและเหมาะสมสำหรับการทดสอบ เช่น เครื่องทดสอบแรงดึง, เครื่องทดสอบความแข็ง หรือเครื่อง Spectrometer เพื่อวิเคราะห์องค์ประกอบทางเคมี
3. การประเมินผล: หลังจากการทดสอบ, ผลลัพธ์ที่ได้จะต้องถูกเปรียบเทียบกับมาตรฐาน มอก. เพื่อประเมินว่าผลิตภัณฑ์นั้นสามารถรับรองคุณภาพได้หรือไม่

 

ผลกระทบของการไม่ปฏิบัติตาม มอก. 

• การเสี่ยงต่อการใช้ผลิตภัณฑ์โลหะที่ไม่ได้รับการทดสอบตามมาตรฐาน มอก.

การไม่ปฏิบัติตามมาตรฐาน มอก. อาจทำให้ผลิตภัณฑ์โลหะมีความเสี่ยงที่จะเกิดปัญหาด้านคุณภาพ เช่น ความแข็งแรงไม่เพียงพอ หรือไม่สามารถทนทานต่อสภาวะต่าง ๆ ได้ ซึ่งอาจนำไปสู่การเกิดอุบัติเหตุหรือความเสียหายในระยะยาว

 

• ผลกระทบต่อความปลอดภัยและประสิทธิภาพของผลิตภัณฑ์ในตลาด

ผลิตภัณฑ์โลหะที่ไม่ได้รับการทดสอบตามมาตรฐาน มอก. อาจไม่สามารถใช้งานได้ตามที่คาดหวัง ส่งผลให้ประสิทธิภาพการทำงานลดลง หรืออาจเกิดความเสียหายที่ทำให้ผู้บริโภคเสี่ยงต่ออันตราย ซึ่งจะทำให้ชื่อเสียงของผู้ผลิตเสียหาย และส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นของลูกค้าในตลาด

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการทดสอบผลิตภัณฑ์ มอก. และกลุ่มเหล็กอุตสาหกรรม 

มอก. กับ ISO ต่างกันอย่างไร?

มอก. (มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม): เน้นรับรองที่ “ตัวผลิตภัณฑ์หรือสินค้า” นั้น ๆ ว่ามีคุณภาพ ปลอดภัย ได้มาตรฐานตามที่ประเทศไทยกำหนด

• ISO (International Organization for Standardization): เน้นรับรอง “ระบบการบริหารจัดการองค์กร” ในระดับสากล (เช่น ISO 9001 ดูระบบคุณภาพ, ISO 14001 ดูสิ่งแวดล้อม) ไม่ได้การันตีตัวสินค้าโดยตรง

มาตรฐาน มอก. 107 ล่าสุดคืออะไร? มาตรฐานเหล็ก SS400 คืออะไร? และต่างจากเหล็กเกรดอื่นอย่างไร?

มอก. 107 คือ มาตรฐานสำหรับ “ท่อเหล็กกล้าคาร์บอนสำหรับงานโครงสร้างทั่วไป” โดยฉบับล่าสุดคือ มอก. 107-2566 ซึ่งได้มีการปรับเปลี่ยนสถานะจากเดิมที่เป็นมาตรฐานทั่วไป (แบบสมัครใจ) ให้เตรียมประกาศปรับเป็น “มาตรฐานบังคับ” ในอนาคตอันใกล้ ทำให้โรงงานผลิตและนำเข้าท่อเหล็กโครงสร้างต้องปรับตัวและเตรียมเครื่องมือทดสอบให้พร้อมตามเกณฑ์ใหม่นี้

มาตรฐาน มอก. 2228-2565 ครอบคลุมผลิตภัณฑ์อะไรบ้าง?

มอก. 2228-2565 คือ มาตรฐานของ “เหล็กกล้าทรงแบนเคลือบอะลูมิเนียม 55% ผสมสังกะสีโดยกรรมวิธีจุ่มร้อน” (หรือที่รู้จักกันในชื่อทางการค้าเช่น ซิงคาลุม, เมทัลชีทบางประเภท) ซึ่งปัจจุบันมีผลบังคับใช้เป็น มาตรฐานบังคับ แล้ว ครอบคลุมเหล็กแผ่นเคลือบที่มีความหนาระบุไม่เกิน 4 mm และความกว้างไม่เกิน 1,500 mm โดยเน้นควบคุมส่วนประกอบทางเคมีและความหนาของชั้นเคลือบเพื่อความทนทาน

มาตรฐานเหล็ก SS400 คืออะไร? และต่างจากเหล็กเกรดอื่นอย่างไร?

SS400 คือ มาตรฐานเกรดเหล็กตามระบบ JIS (ญี่ปุ่น) ย่อมาจาก Steel Structure มีค่าความต้านทานแรงดึงต่ำสุดอยู่ที่ 400 MPa นิยมใช้ในงานโครงสร้างทั่วไป

• ต่างจากเกรดอื่นอย่างไร: หากเทียบกับเหล็กโมลด์หรือเหล็กเครื่องมือตัวอื่นในอุตสาหกรรม เช่น

  • เหล็ก S45C / S50C: เป็นเหล็กคาร์บอนปานกลาง ชุบแข็งได้ดี มีปริมาณคาร์บอนสูงกว่า SS400 จึงมีความแข็ง (Hardness) และความทนทานต่อการสึกหรอมากกว่า โดย S50C จะมีความแข็งก่อนชุบและหลังชุบแข็ง (HRC) สูงกว่า S45C เล็กน้อย

  • เหล็ก SUP9: เป็นเหล็กกล้าผสมแมงกานีสและโครเมียม (Spring Steel) ออกแบบมาให้มีความยืดหยุ่นสูง (Elasticity) นิยมใช้ทำแหนบรถยนต์ ซึ่งต้องการการทดสอบแรงดัดและแรงบิดเป็นพิเศษ

 

สรุป

การปฏิบัติตามมาตรฐาน มอก. ไม่เพียงแต่ช่วยให้มั่นใจในคุณภาพของผลิตภัณฑ์ แต่ยังเป็นการแสดงถึงความรับผิดชอบและการมุ่งมั่นในการผลิตสินค้าที่มีความปลอดภัยและประสิทธิภาพสูง ผู้ผลิตโลหะและผู้เกี่ยวข้องจึงควรตระหนักถึงความสำคัญของการทดสอบตามมาตรฐาน เพื่อปกป้องผู้บริโภคและเพิ่มความเชื่อมั่นในผลิตภัณฑ์ที่นำเสนอในตลาด

Chemical House & Lab Instrument Co., Ltd. คือบริษัทที่เชี่ยวชาญด้านเครื่องมือวัดอุตสาหกรรม ที่เข้าใจความท้าทายเฉพาะของแต่ละภาคการผลิต เรามีเครื่องมือวัดครบวงจร ตั้งแต่เกจวัดมาตรฐานไปจนถึงระบบดิจิทัลขั้นสูง ที่สามารถเชื่อมต่อกับระบบของท่านได้อย่างไร้รอยต่อ พร้อมบริการหลังการขายครบวงจร ทั้งการบำรุงรักษา การสอบเทียบ และการซ่อมแซมอย่างรวดเร็ว เพื่อให้มั่นใจว่าท่านจะได้เครื่องมือที่แม่นยำ ทนทาน คุ้มค่า ในการเพิ่มประสิทธิภาพและลดความสูญเสียในกระบวนการผลิต และดำเนินงานได้ต่อเนื่องอย่างมั่นใจ

ติดต่อสอบถามหรือขอใบเสนอราคาได้ที่

บริษัท เคมีเคิลเฮ้าส์ แอนด์ แล็บอินสทรูเม้นท์ จำกัด

Chemical House & Lab Instrument Co., Ltd.

โทร: (662) 184-4000 | Call Center: +66 (0)88 088 4399

ตัวแทนจำหน่ายเครื่องทดสอบ

Website: Chemical House & Lab Instrument Co., Ltd. 

E-mail: mtsales@chemihouse.com หรือ info@chemihouse.com 

Facebook : ch.chemicalhouse

| Line OA จาก QR Code ด้านล่าง